Kazancı Beldesi
ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI İLETİŞİM FORUM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

Saya Törenleri ve Hatıralar- Vedat ÜNLÜ

Misafir Yazar

26 Mayıs 2010, 17:05

Misafir Yazar

Yöremiz civarının kendine has özelliklerinden birisi olan saya;  koyun çobanlarının,  çobanlık ücretlerini almak için, yılın belirli aylarında düzenlemiş oldukları törenlere verilen isimdir.

Çobanlarının,  çok eskilere dayanan bu geleneksel törenleri,  her yılın,  Ocak ayının ikinci yarısı içinde,  diğer bir ifadeyle koç katımı günlerinden başlayarak,  yüzüncü günün sonunda,  yani kuzuların anne karnında tüylenmeye başladıkları güne kadar sürer.

Bu günlerde,  her oba,  köy ve mahallenin çobanları,  koyuncuların evlerine ve semt odalarına akşamları gelirler; aşağıda başlangıç dörtlüğünü vereceğimiz şiirleri okuyarak saya törenlerine başlarlar:                                

Selamün Aleyküm beyevleri

Bir birinden yeğ evleri

Saya geldi duydunuz mu?

Selam verdi aldınız mı?

 

Koyunların döl zamanının yaklaşmakta olduğunun bir müjdecisi olan bu mutlu günde, çeşitli deyişlerle kendilerine müjdeler veren çobanlarına koyuncular,  maddi durumlarına göre,  çeşitli yiyecek ve giyecekler hediye ederler; bazı koyun sahipleri ve çoban ağaları da,  çobanları şerefine akşam ziyafeti hazırlayarak,  onlara ikramda bulunurlar. Çobanın hakkını toplamak için,  koyun sahiplerini dolaşırken söyledikleri deyişlerden en meşhuru şudur:

Bu saya iyi saya

Hem yoksula, hem baya

Bu saya batıydı, battal adıydı

Çöğdüydü, çöğmellediydi

 

Koyunun yüzünü yetirdik

Kuzunun tüyünü bitirdik.

Güde güde elli güne getirdik

Birin de bin olsun koyunum

 

Sağına yattı yozladı

Soluna yattı kuzuladı

Döndü çarasını yaladı

Birin de bin olsun koyunum

 

Bir ala kuzu kuzladı

Önüne kodum yaladı

Dübü didim meledi

Birin de bin olsun koyunum

 

Ama günümüzde yapılan saya törenleri yukarıda anlatılan törenlerden biraz farklıdır. Törene katılan kişiler ve adetler biraz değişmiştir bizim çocukluk yıllarımızda Kazancı kasabasında yaptığımız saya törenleride vardı, daha dün gibi hatırlarım. hatta birkaç defa bende oynadım şimdi oynanıyor mu bilmiyorum. Gelin isterseniz kasabamızda saya oyunu nasıl oynanılır onu hatırlayalım.

Saya oyununu kışın oynanan yaklaşık on kişiden oluşan bir ekiple oynanır.(takriben ocak şubat Aylarıı içerisinde) ekipte; Gelin, Damat, Efe, Şeytan, Ayı, Davulcu, Türküçü, Heybeci, Çuvalcı gibi oyuncular bulunur. Ama herkesin bir görevi vardır. Saya oyunda erkekten bir gelin yapılır. Tabi yanına bir damat. Efeler damadı ve gelini koruru. Ayılar ise önde giderek ziyaret edilecek evlerin kapılarını çalarlar. Heybeci ve çuvalcı evlerden verilen yiyecekleri toplarlar. Şeytanın elinde uzunca bir sırıkla şeytanlık yapması istenir.

Bu oyun akşam saatlerinde başlayarak bütün mahalledeki evleri tek, tek dolaşırlar. Her eve gidildiğinde o evden alınan bahşişe göre gelin oynatılır. Toplanan bahşiş ve heybecilerin, çuvalcıların topladığı (Mısır. Buğday vs) oyun bitiminde toplanarak oyuncular arasında pay edilir.

Hatırladığım kadarıyla aynı gecede evlerin bacalarından aşağıya sepet ve benzeri şeyler salınarak evdeki insanlar onların içine yiyecek koyarlardı. Bu oyunda mahalle halkı hiçbir şekilde sayacılara problem çıkarmaz onların isteklerini geri çevirmezlerdi.  Burada önemli olan bu törenlerin git gide unutulmaya yüz tutması ve oyunun şekli ve kostümlerinin değişime uğraması. Adetlerimize sahip çıkalım ve yaşatalım diyorum.

Vedat ÜNLÜ- Mart 2008 -Mersin

Bu haber 1156 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit
Kelimeler ve Şeyler12 Ocak 2018

ANKET

Ermenek ve Anamur İl Olursa, Kazancı Nereye Bağlansın



Tüm Anketler

© 1999 - 2018 Sitedeki isimler, içerik ve fotoğraflar izinsiz kullanılmaz. Haber ve Yorumlar sahiplerine ait olup, sitemiz sorumluluk kabul etmez.

RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi